Get Adobe Flash player
ICTHUS Song

Pangasinan and Tagalog Translation of “Let Humanity in Us Speak”

PANGASINAN TRANSLATION

ABULOYA’Y INKATOO TAYON MANSALITA!

Ag nakaukolan ya obispo pian ibagak ya. Ag nakaukolan ya Katoliko pian nagunigon ak ed saray pateyan ya manetenyeg ed sikatayo kada  narerengel, nababantayan odino nababasa irayan balita.

Ipireg iray kawes na obispo tan say posiyon ed CBCP. Sakey ak labat a  too. Maneermen so inkatook. Ag ak makapanisia. No saya et kogkogip, bangon yo ak tan isipan ya aliwan twa ya. Ag lay irap iyan akoen. Mairap ya akmonen.

Sakey ak a too. Saya labat so nakaukolan pian onalagey ak tan ibaga’y DUGA LA. Nasasakitan so inkatoon walad siak ed balang nasasakitan so kaparak a too. Walay kabiangan na inkatook so ompapatey no walay kaparak ya too so ompatey. Siopa so makapangibaga no siopa so inosente tan andi? Saray inosente tan makasalanan so totoo met ira. Manterter so dala na inkatook balang walay pinatey a kaparak a too.

Manterter so luway inkatook no nanengneng koy sakey ya ateng tan ogaw ya maermen ya manangis lapud say inararo et pinatey ed lansangan odino imbantak ed kadikaan ya ataker odino abalkot na tape. Maneermen ak ed saray kaparak a too ya anggapoy walad sikara so mamatey na saray kriminal lapud pananisian say ipatey dara ya so makabawas na kaugsan ed mundo. Para saray pinatey tan amatey, maneermen ak. Magmamaliw tayon aliwan peteg ya too no mamatey tayo’y kapara tayo. Balang too et agik. Amin tan balang sakey ya kaabay ko et agik ya laki tan agik ya bii.

Nagmaliw tayo la kasin pigpigaran nagogonigon ed sarayan pateyan? Agta say inkatoo so magmamaliw a singa walad kakerakera no saray violenten totoo et tatanguyoren daray pumapatey tan onkekerew niray mas dakel nin dalan onagos? No say luwa et asalatay imis balang walay toon pateyen, manpeyeng ak ya manetepet, “Anto la so agawad inkatoo tayo?” Anggapo ta lay nalilikna tayon sakit tan ermen ed saray pateyan ya sinmabid nilasus la ed sarayan apalabas a dway bulan? Ed say pilalek tayon ekalen so drug addiction, magmamaliw tayo ta lan bansan managpatey odino “kiling fields”?

Ibaga yod siak, “Itdan tayo’y pankanawnawa iyay anti-drug campaign”?  Nakaukola’y mareen tan maabig ya kaliber-liber iray kalangweran ya angapo’y panagtaktakot na droga. Mibibiang kami ed satan a  pilalek. Ilaban iray ogogaw tan kalangweran ed say kaugsan na panag-abusod droga. Baleg iyan pilalalek na inkatoo na saray kalangweran.

No twan makapatey so droga, diad say panagpatey kasi na saray suspect so makaekal na sayan pakataktakotan? Ipaparaanan tayo kasi iray anak tayo na mareen ya napanayaman, diad pangibabangat tayod sikara’y panangawat na pateyan, a say panagpatey na saray suspetsan criminal ya anggapo’y matunong tan manepeg a proceso unong ed say ley, et moral ya pamaakaran pian naandi so krimen? Manlapud generasyon a drug addict, magmaliw tayo kasin totoon managpatey ed lansangan? A sayan katunongan-unong-ed dili so mamasigurod sikatayo kasi na maabig tan andi-kaatapan ya arapen?

Walay melag a bosis na inkatoo tayo ya panisian kon napapagaan ed sarayan pateyan; balet sayan bosis na inkatotoo tayo so natatabunan na mas maksil ya bosis na panagbales odino say silensio na masasamit a pribilegio a manlalapud benben a political.

Say pikasik et say inkatoo tayo so napasimbalo. Say dasal ko et say inkatoon disente so onalagey ya mangilaban ed saray natatakot lapud paga ran sikara la so ontombok ya pateyen.

Say pikasi et say inkatoo so nabawi pian saray managpatey et ondengel irad bosis na konsiensia — konsiensian naandian lay biskeg lapud pakakanengneng toy dakerakel a dalan onaagos ya anggad iner.

Pateyen yo ak lamet kasi ya maminpiga-piga ed social media lapud sayan inbagak?

Ed sayan bekta, anggapo lay pibabalik ed saya. Sipaparaan ak ya ompatey. Gendat lad siak so mabetbet ya lalames-lamesen tan “papateyen” ed social media. Walay kabiangan ed siak so inatey lan aminlasus ed balang pateyan ya naneneng-neng ko ed saray apalabas a simba. Anto la  so kabaliksan a sakey lamet a patey ed siak? Diad sayan pasen na patey, maneermen ak. Diad bilay ya andi anggan, manliket ak. Aliwan say barbarismo so sampot ya onelek. Katunongan so mantalonggaring. Say inkatoo tayo so mantalonggaring ed sampot.

Manisia ak. Agko abuloyan ya napaolyanan tan manbokboker ed sayan pananisia. Manisia ak ed inkatoo tayo.

Siak so agi yo.

SOCRATES B. VILLEGAS

——————-

TAGALOG TRANSLATION

BIGYANG TINIG ANG PAGKATAO!

Hindi ko kailangang maging Obispo para sabihin ito. Hindi ko rin kailangang maging Katoliko upang mabahala sa mga pagpatay na laganap sa mga balitang ating nakikita at naririnig araw araw tatlong beses maghapon.

Isa isantabi na ninyo ang aking pagiging obispo at ang aking tungkulin sa CBCP. Tao akong nagpapakatao. Ang aking pagkatao ay nagluluksa. Hindi ako makapaniwala. Kung ito man ay isang bangungot, gisingin niyo ako at pakisabi sa akin na hindi totoo ang nagyayari. Sobra na! Hindi ko na kayang sikmurain.

Tao akong nagpapakatao. Ito lamang ang sandalan ko upang tumayo ako at sabihing TAMA NA. Ang aking pagiging tao ay nasasaktan sa sakit na nararamdaman ng aking kapwa. Bahagi ng aking pagkatao ay nababawasan ng buhay sa tuwing may kapwa akong namamatay. Sino ang makakapagsabi na ang pinatay ay may kasalanan o wala? Ang pinatay, may sala man o malinis ay tao pa rin. Ang aking pagkatao ay nagdurugo sa tuwing ang aking kapwa tao ay pinapatay. Ang aking pagkatao ay umiiyak sa tuwing aking nakikita ang mga magulang o anak na nagluluksa sa isang mahal sa buhay na pinaslang sa gilid ng daan o itinapon sa masukal na lugar, nakatali at ginapos ng tape ang katawan. Nagluluksa ako sapagkat may mga taong hindi nahahabag at walang habas na pumapatay sa paniniwalang nakakatulong sila sa pagpuksa ng kasamaan sa mundo. Para sa mga pinatay at pumapatay ako ay nagluluksa. Nababawasan ang ating pagka tao kapag pumapatay tayo ng ating kapwa. Bawat tao ay aking kapatid. Ang lahat ng bagay at lahat ng tao sa paligid ko ay aking kapatid. Bawat isa magkakaugnay.

Ganito na lamang ba kadalang ang nababagabag sa mga nangyayaring pagpatay? Hindi ba nalulugmok sa putik ang sangkatauhan dahil sa mga taong uhaw sa dugo at sabik sa pagpatay ng tao? Kapag ang mga luha ay napapalitan ng  malalaking ngiti tuwing may napapatay, napapailing na lamang ako at napapatanong “Ano na ang nangyayari sa pagka tao?” Kaya pa ba nating umiyak kasama ng mga humahagulgol? Hindi na ba tayo nasasaktan sa mga patayan na umabot na sa halos isanlibo sa loob lamang ng dalawang buwan? Sa atin bang pangarap na wakasan ang drug addiction, kailangan ba nating maging bansa ng killing fields?

Sasagutin ninyo ako “Bigyan natin ng pagkakataon ang krusada ng gobyerno laban sa illegal na droga”? Tama po ang mga kabataan ay nangangailangan ng ligtas at makataong kapaligiran na ligtas sa kasamaang dulot ng droga. Kasama ng lahat pangarap ko rin ito. Ilayo ang mga kabataan sa pagkakalulong at maling paggamit ng droga. Ito ay isang napakagandang pangarap para sa mga kabataang mahal natin.

Kung ang droga ay pumapatay, ang pagpatay ba sa mga pinaghihinalaang mga tao ay makakaalis sa salot na dulot nito? Nabibigyan ba natin ng ligtas na tahanan ang mga kabataan, sa pagtuturo sa kanila na tama ang pagpatay, na ang pagpaslang sa mga pinaghihinalaang criminal na hindi dumadaan sa batas ay katanggap-tanggap sa pagsugpo ng krimen at karahasan? Mula sa lipunan ng mga adik, kailangan din bang tayo ay maging lipunan ng mga mamamatay tao sa tabing daan? Ang batas ba na inilalagay sa sariling kamay ng mga tao ay makakapagbigay ng kaligtasan at maayos na kinabukasan? Tama ba ang self service justice?

May maliit na tinig sa ating pagka tao sa bawat isa sa atin na naniniwala akong nagigimbal dahil sa mga nangyayaring patayan; ngunit ang boses na ito ay nalulunod sa mas malakas na sigaw ng paghihiganti o napapatahimik ng mga matatamis na pangako at impluwensiya ng pulitika.

Dalangin ko na ang ating pagkatao ay manumbalik. Ipinagdarasal ko na ang dangal ng atig pagka tao ay maiangat na muli upang tunay na maipagtanggol ang mga taong nabubuhay ngayon sa takot na maaring sila naman ang susunod na papatayin.

Dalangin ko na maibalik ang dangal ng ating pagkatao upang ang mga mamamatay-tao ay making sa boses ng kanilang konsensya—ang konsensyang nagbubulag-bulagan at nagkukunwaring manhid na dahil sa nagkalat na dugo sa bangketa at lansangan.

Babatikusin at papatayin niyo ba ulit ako sa social media dahil sa pagsasalita kong ito?

Sa yugtong ito ng aking pagiging tao, wala na akong pakialam at hindi ninyo ako kayang takutin. Handa akong mamatay. Nasanay na ako sa mga pambabatikos, pang-aalipusta at pagpatay sa akin sa social media. Sanay na kong patayin ako. May bahagi ng aking pagkatao na ilang beses nang namatay sa bawat pagpatay na aking natunghayan sa mga nakaraang lingo. Ano pa kaya ang papatayin sa akin? Sa bansang lugmok sa patayan, ako ay nagluluksa. Sa kabilang buhay, ako ay magsasaya. Ang kawalang-budhi ay hindi mananaig. Mangingibabaw ang katwiran at katarungan. Pagkatao pa rin ang magwawagi sa katapusan.

Naniniwala ako. Hindi ako bibitiw sa aking paninindigan. Naninindigan ako sa pagkatao ng bawat tao.

Magkapatid tayo sa pagkatao.

SOCRATES B. VILLEGAS

 

Comments are closed.

wordpress statistics